reactie op “metajobs”

Koen Vervloesem schrijft op zijn weblog dat een beoefenaar van een metajob kennis moet bezitten over het onderwerp waarmee hij/zij op metaniveau werkt. Als voorbeelden haalt hij verder aan dat naast vertalers ook journalisten en politici metajobs beoefenen. Dit leidt tot de conclusie dat een minister van energie een ingenieur zou moeten zijn.

Ik zou graag leerkrachten bij in het rijtje beoefenaars van een metajob willen plaatsen. Tegelijk voer ik dan een pleidooi tegen het volledig beheersen van het onderwerp als voorwaarde voor het kunnen beoefenen van een metajob. Ik geloof dat een leerkracht die een onderwerp slechts minimaal beheerst, toch de leerlingen kan sturen door hen in hun denken te sturen en te ondersteunen. Een leerkracht die alles weet, alles kan, zal de leerlingen slechts kunnen vullen met zijn/haar capaciteiten en ze werkelijk vullen als vaten. Een leerkracht die beperkt is in kunnen en kennen, vormt een veel interessantere tegenspeler in die zin dat de leerlingen werkelijk in dialoog kunnen gaan met de leerkracht en hem/haar ook dingen kunnen bijleren. De machtspositie van een alleswetende meester plaatst de lerende constant voor zijn eigen onvolmaaktheid. Het toont ook een bepaalde manier van kennen. Namelijk dat enerzijds alles te kennen is en anderzijds dat er maar één bepaalde manier is om er te raken, namelijk door de directies van de leerkracht te volgen. Een onwetende meester toont echter deze onwetendheid en leert de leerling hiermee om te gaan.

Een mooie illustratie van deze theorie is te vinden in het boek “le maître ignorant” van Jacques Rancière, sinds dit jaar in het Nederlands verkrijgbaar, vertaald en ingeleid door Jan Masschelein.

Pas op, dit is allerminst een pleidooi voor minder kennis in het onderwijs. Leerkrachten die bepaalde kennis en vaardigheden bezitten kunnen deze veel makkelijker overbrengen aan hun leerlingen. Het kind mag niet zomaar met het badwater worden weggegooid. Over welke “essentiële” kenniselementen dit moet gaan, dat is een andere discussie.

over “the next generation foundation”

Deze stichting bundelt een aantal interessante projecten omtrent leren, creativiteit en spelen. Op deze verfijnde website staat onder meer de map of creativity die deze projecten bundelt. Deze pagina kan een inspiratiebron vormen voor leerkrachten en opvoeders. Ik heb wel enige bedenkingen bij het doel van de organisatie. The purpose of this initiative is to explore the idea that children are a largely undiscovered human resource in modern society, that their potential must be set free, and new opportunities for children’s learning, creativity and play must be developed and encouraged in the 21st century.
Kinderen omschrijven als unidscovered human resource daar heb ik het persoonlijk wel erg lastig mee. Het klinkt mij erg dehumaniserend in de oren.

contrasterende opvoedingssituaties tussen Gent en Bellewaerde

Zondag, op de trein tussen Antwerpen en Rijsel was ik getuige van twee opvoedingssituaties die zich parallel afspeelden. Op de stoelen tegenover mij zaten twee meisjes van pakweg 10 jaar die samen met hun grootvader of oom naar Bellewaerde reisden en daarachter zaten een man, vrouw en kind van 5 à 6 jaar. In situatie 1 gaf de opvoeder de kinderen, zijn nichtje en haar vriendin, voldoende ruimte om hun verhaal aan hem en aan elkaar te doen. Ook het kleine dictafoontje van een van de kinderen zorgde voor heel wat plezier. Nieuwsgierig naar al dat gelach , kroop het kind uit de tweede situatie op haar stoel om te kijken wat er zo grappig was en waar deze gekke geluiden vandaan kwamen. Het kind werd echter herhaaldelijk teruggefloten met een “ga zitten” (moeder), “maakt dat ge terug zit“(vader) tot een ruk aan haar beentje (opnieuw vader) waarna het kind uiteindelijk toch weer ging neerzitten. Het probeerde daarna vruchteloos haar ervaringen met zulk een dictafoontje te delen met haar “opvoeders”. Haar pogingen werden echter vakkundig ongedaan gemaakt met een “zwijgt” gevolgd door een “gade nu uwen bek houden“.

Moraal van het verhaal: Kinderen krijgen nog bijlange geen gelijke ontwikkelingskansen, ook al gaan ze allemaal naar Bellewaerde.