Een poging om een presentatie ruimtelijk weer te geven en dan in te zoomen op de verschillende componenten,was wat ik nodig had. Dus probeerde ik met een tekenprogramma eens te bekijken wat mogelijk was. Onmiddellijk stootte ik op een groot nadeel van een inzoombare afbeelding. Het bestand wordt immens zwaar als je voldoende inzoommogelijkheden wil voorzien.

En dan stoot je toevallig via een weblog (ik weet helaas niet meer welke) op prezi.com . De demo van de presentatie liet me dadelijk inzien dat dit precies was wat ik in gedachten had. Ik heb me dus direct geregistreerd om deze betaversie te testen. Het was dus een ontgoocheling om te lezen dat ik niet dadelijk toegang kreeg, maar dat mijn aanvraag geanalyseerd zou worden en ik later bericht zou krijgen of ik dit zou mogen testen.

Vandaag was het dus zover en kreeg ik de mail met de toegangscode. Ik ben onmiddellijk aan de slag gegaan en ik moet zeggen dat het een ontzettend intuïtief programma is en ik me dus volop aan het uitleven ben. Wanneer ik klaar ben met mijn eerste prezi presentatie zal ik hier meer over posten.

Ten eerste biedt deze blog een tegengewicht tegen alle onderwijsblogs die zich voornamelijk toespitsen op (ICT-gerelateerde) vernieuwingen.
Als tweede argument vind ik de manier waarop Wes Holleman onderwijssituaties analyseert zeer sterk. Telkens opnieuw wordt gezocht naar de achterliggende motieven van bepaalde beslissingen en de ethische consequenties ervan.

Tot slot spreekt vooral het aspect van bezinning mij aan.  Het is niet omdat iets juist lijkt, het ook juist is. Het stil blijven staan bij beslissingen en ze ten gronde onderzoeken met de mogelijke gevolgen, is iets wat al te vaak ontbreekt. Het springen op nieuwe trends en hypes lijkt een probleem te worden in het (Nederlandse) onderwijs. Daarom zijn net de reflecties van onderwijsethiek zo interessant.

Af en toe worden cases uit Vlaanderen gebruikt, maar de meerderheid van de situaties komt uit de Nederlandse onderwijswereld waardoor niet alles naar de Vlaamse context kan worden omgezet. Dus, Wes Holleman, als je dit leest, van mij mag je nog meer Vlaamse cases bespreken.

Dit zijn de belangrijkste vragen die ik me momenteel stel. Nu ga ik de komende weken op zoek naar antwoorden.

Wat mij verwondert is die terugkeer van het vaste pakket aan kenniselementen. De stelling van Pythagoras zou iedereen moeten kennen, wordt dan vaak geopperd. Ik kan hier twee eenvoudige bemerkingen bij plaatsen. Ten eerste wil ik wel eens vragen hoe vaak taalkundigen of psychologen deze stelling nodig hebben. Ten tweede wil ik ook wel eens vragen aan houtbewerkers die deze stelling in de praktijk dagelijks toepassen of zij menen dat ze gebruik maken van de stelling van Pythagoras.

Dit toont volgens mij twee zaken aan. Ten eerste is het onmogelijk om vaste kenniselementen te vinden die voor iedereen relevant zijn en ten tweede is het vaak de toepassing van de al dan niet explicitete kennis die van wezenlijk belang is voor het functioneren in de maatschappij.

Een bijkomende illustratie van de relativiteit van kenniselementen is het onderwijs dat aan universiteiten wordt verstrekt. Ik heb vakken gehad omtrent de didactiek van basis- en secundair onderwijs. Het hoger onderwijs kwam veel minder ter sprake. Betekent dit dan dat ik onbekwaam ben om mij in het hoger onderwijs te begeven?  Nee, want de basiselementen zijn hetzelfde, dus kunnen hier ook bepaalde theorieën en regels worden toegepast om onderwijs te verzorgen voor de betreffende doelgroep.

Wat men dus precies leert en welke concrete voorbeelden hiervan worden gegeven zijn in mijn ogen dan ook minder relevant. Het gaat er uiteindelijk over dat er geleerd wordt en dat het geleerde niet binnen zijn enge setting beschouwd wordt, maar als werktuigen die gebruikt kunnen worden in een heel gamma aan situaties.

Nu in een aantal van de scholen waarmee ik samenwerk digitale schoolborden zijn geïnstalleerd, lijkt een omwenteling op gang te komen. Zelfs leerkrachten die zich ver weg hielden van pc’s in de klas, zeggen nu openlijk dat ze niet meer zonder digitaal schoolbord zouden willen werken. UIteraard is dit enthousiasme heel pril en zal de toekomst moeten uitwijzen of dit werkelijk een keerpunt is in de houding van leerkrachten ten aanzien van ICT.

In feite stonden en staan leerkrachten open ten aanzien van ICT, maar zat het probleem in het integreren van het hele ICT-gebeuren in de klassikale praktijk. Ondanks alle vernieuwende werkvormen blijven veel leerkrachten deze klassikale instructie waarderen. En precies daar knelt het schoentje omdat er niet genoeg pc’s waren om alle leerlingen een te bezorgen en er op die manier mee te werken. Het digitale schoolbord echter zorgt ervoor dat wat een leerling op de pc uitvoert, zichtbaar is voor de hele klas. De leerkracht kan het werkschrift waarin de kinderen aan het werk zijn, digitaal weergeven en samen met hen de oefeningen oplossen.

De invoering van het digitale schoolbord zorgt dus voor een hernieuwde dynamiek in het hele ICT-gebeuren op school. Natuurlijk is dit geen oproep tot het ongebreidelde gebruik hiervan. Zoals altijd met ICT-toepassingen moet steeds de afweging gemaakt worden of het gebruik een meerwaarde vormt voor het leerproces. Indien niet, neem dan snel het krijtje en schrijf maar op dat oude vertrouwde schoolbord.

Maar verder wordt door alle partijen voorbij gegaan aan de invulling van dit kwaliteitsbegrip. Wat is kwaliteitsvol onderwijs? Hoe kan je dit zien of meten of gewoon weten? Op basis van welke criteria kan je zeggen dat een diploma kwaliteitsvol is?

Om antwoorden op deze vragen te kunnen formuleren is in ieder geval een duidelijke onderwijsvisie nodig. Een visie die getuigt van een inzicht in de gevolgen van bepaalde ideologische keuzes. Die onderliggende visie zal dan bepalen hoe “goed” onderwijs er moet uitzien. Op dat vlak laat de minister van onderwijs duidelijk zien dat hij zijn acties kadert binnen een zeer uitgesproken visie. Een standpunt dat ik persoonlijk toejuich omdat het duidelijk toont waarvoor hij staat. Dit vormt bijna de antithese van de federale leegte die rond “goed bestuur” hangt als beleidsvisie.

Kritiek op de acties van Vandenbroucke moeten dus duidelijk gericht worden tegen die onderliggende visie en moet dus minimaal getuigen van een afwijkende maar niettemin onderbouwde visie. Net daar knelt het schoentje bij Katja Beckx. De core business van een school ligt in het afleveren van kwaliteitsvol onderwijs en hoogwaardige diploma’s aldus Beckx. Hierbij plaats ik onmiddellijk de bedenking dat kwaliteitsvol onderwijs slechts een middel kan zijn om bepaalde doelen te bereiken. Het afleveren van hoogwaardige diploma’s vind ik een vreemd doel. Een diploma biedt geen houvast in deze snel veranderende samenleving. Je kan er niet van leven en het biedt geen zin aan het leven. Ook zorgt het niet voor een sociaal vangnet. Het is uiteindelijk wat je doet met je diploma dat van tel is.

Dit is uiteraard slechts één parafrase uit het artikel, maar het toont alleszins dat wat Beckx als doel van het onderwijs ziet eigenlijk even leeg is als “goed bestuur” en laat net dat duidelijk geen goed bestuur zijn.

Blijkbaar is men aan beide zijden van het muurtje met hetzelfde bezig momenteel. Ik blijf kijken.

Meer info over de nieuwe schooltoelagen is te vinden op deze website.